Ағылшын тілінен 5-сыныпқа ҚМЖ: Short term plan үлгісі мен құрылымы
Ағылшын тілі мұғалімдері ҚМЖ-ны көбіне ағылшынша жазады. Нысан сол, бірақ толтыру тәсілі өзгеше.
ЖасауЖоспар қай тілде жазылады
Ағылшын тілі сабағының қысқа мерзімді жоспары жиі ағылшын тілінде толтырылады — мұндай жоспарды «short term plan» деп атайды. Бұл ыңғайлы: оқу мақсаттары, тапсырма нұсқаулары мен дескрипторлар сабақта дәл солай қолданылады. Бастысы — жоспардың құрылымы 130 бұйрықтағы нысанға сай болуы: тақырып, оқу мақсаттары, сабақ мақсаты, кезеңдер, педагог пен оқушының әрекеттері, бағалау және ресурстар. Мектепте басқа талап болса, нысан қазақ тілінде толтырылып, тапсырмалар ағылшынша беріледі.
Pre-, while-, post- кезеңдері
Бесінші сыныпта сабақтың ортаңғы бөлімін классикалық үш кезеңге бөлген тиімді. Pre-stage кезінде лексика енгізіледі және тақырыпқа қызығушылық оятылады. While-stage — негізгі тыңдалым немесе оқылым тапсырмасы: алдымен жалпы мазмұнға, кейін нақты ақпаратқа. Post-stage кезінде оқушылар жаңа тілдік материалды өз сөйлеуінде қолданады: рөлдік ойын, сауалнама, шағын жоба. Әр кезеңге уақыт жоспарда нақты көрсетіледі.
Нұсқау және түсінуді тексеру
Бұл жастағы оқушылар ағылшынша нұсқауды толық түсінбеуі мүмкін, сондықтан ҚМЖ-да нұсқауды тексеру сұрақтарын (ICQs) алдын ала жазып қойыңыз: «Do you work alone or in pairs?», «How many minutes do you have?». Жаңа сөздің мағынасын тексеруге арналған сұрақтар (CCQs) да пайдалы. Мұғалімнің сөйлеу уақыты оқушылардікінен аз болуы керек — жоспардағы «Оқушының әрекеті» бағаны осы теңгерімді көрсетеді.
Тілдік материал және сабақ уақыты
Бесінші сыныпта бір сабаққа жаңа тілдік материалды шектеулі мөлшерде жоспарлаған жөн: 6–8 жаңа сөз және бір грамматикалық құрылым. Материал көп болса, оқушылар оны сөйлеуде қолдануға үлгермейді. Жоспардағы уақытты нақты есептеңіз: сабақ 45 минут, оның кемінде жартысы оқушылардың белсенді сөйлеуіне немесе жазуына тиесілі болуы керек. Ойын элементтері — викторина, «Find someone who», карточкалармен жұмыс — бұл жастағы оқушылардың ынтасын арттырады, бірақ әр ойынның нақты тілдік мақсаты болуы тиіс. ҚМЖ-да ойынды жай «қызық тапсырма» ретінде емес, оқу мақсатына қызмет ететін кезең ретінде сипаттаңыз. Сабақтың соңында оқушылар жаңа сөздерді қайта қолданатын қысқа тапсырма қалдырыңыз — бұл олардың есте сақталуын тексереді.
Саралау мен бағалау
Ағылшын тілі бойынша сынып деңгейі әдетте біркелкі емес. Жоспарда саралауды нақты жазыңыз: әлсіз оқушыларға сөз банкі немесе сөйлем үлгісі, мықтыларға қосымша сұрақ немесе өз мысалын құру. Бағалауда өзара бағалау мен өзін-өзі бағалау жиі қолданылады: «two stars and a wish», бақылау парағы. AI Ustaz ағылшын тілі сабағы үшін жоспарды қазақша немесе ағылшынша жасай алады — нысан бірдей қалады.
ҚМЖ құрылымының үлгісі: «At the market»
- Unit (Бөлім)
- Food and drink
- Lesson topic (Тақырып)
- At the market. Countable and uncountable nouns
- Learning objectives (Оқу мақсаттары)
- Understand the main points of short talk; use countable and uncountable nouns with some/any (кодтарды 5-сыныптың оқу бағдарламасынан алыңыз)
- Lesson objective (Сабақ мақсаты)
- Learners will be able to ask and answer about food using some/any and much/many
Сабақтың барысы
Beginning · 5 min
- Teacher’s activity
- Shows a picture of a market, asks “What can you buy here?”
- Learners’ activity
- Name food items they know
- Assessment
- Oral feedback
- Resources
- Slide with market picture
Pre-listening · 8 min
- Teacher’s activity
- Pre-teaches 8 words, asks CCQs
- Learners’ activity
- Match words and pictures in pairs
- Assessment
- Descriptor: matches words to pictures
- Resources
- Flashcards
While-listening · 12 min
- Teacher’s activity
- Plays a dialogue twice, asks ICQs before the task
- Learners’ activity
- 1st: tick the food mentioned; 2nd: answer detail questions
- Assessment
- Descriptor: identifies specific information
- Resources
- Audio, worksheet
Post-listening · 15 min
- Teacher’s activity
- Models the role-play, gives word bank to weaker learners
- Learners’ activity
- Role-play “shopkeeper and customer” using some/any
- Assessment
- Peer assessment: two stars and a wish
- Resources
- Role cards
End · 5 min
- Teacher’s activity
- Asks learners to reflect
- Learners’ activity
- Write one sentence with some and one with any
- Assessment
- Self-assessment
- Resources
- Sticky notes
Осы сабаққа өз ҚМЖ-ңызды жасаңыз
Тақырыпты жазыңыз — жоспар 130 бұйрықтағы нысан бойынша бірнеше минутта дайын болады.
ЖасауЖиі қойылатын сұрақтар
Ағылшын тілінің ҚМЖ-сын ағылшынша жазуға бола ма?
Иә, көп мектепте ағылшын тілі мұғалімдері жоспарды ағылшынша толтырады. Маңыздысы — құрылым 130 бұйрықтағы нысанға сай болуы. Мектептің ішкі талабын әдістемелік бірлестіктен нақтылаңыз.
ICQs және CCQs деген не?
ICQs — нұсқауды түсінгенін тексеретін сұрақтар, CCQs — жаңа сөздің немесе құрылымның мағынасын түсінгенін тексеретін сұрақтар. Оларды ҚМЖ-ға алдын ала жазып қойған ыңғайлы.
Pre-, while-, post- кезеңдерін ҚМЖ-да қалай көрсетемін?
Сабақтың ортаңғы бөлімін үш жолға бөліп, әрқайсысына уақыт, педагог пен оқушының әрекеті және дескриптор жазыңыз.