130 бұйрық бойынша сабақ жоспары: нысан және үлгі

130 бұйрық деген не

ҚР Білім және ғылым министрінің 2020 жылғы 6 сәуірдегі №130 бұйрығы орта білім беру ұйымдарының педагогтері жүргізуге міндетті құжаттардың тізбесі мен нысандарын бекітеді. Тізбеге ұзақ мерзімді және қысқа мерзімді жоспарлар кіреді. Бұйрыққа кейін өзгерістер енгізілген, сондықтан нысанның соңғы редакциясын ресми құқықтық дереккөзден тексерген дұрыс.

Нысанның жоғарғы бөлігі

Жоспар тіркеу жолдарынан басталады: бөлім, педагогтің аты-жөні, күні, сынып, қатысушылар саны және қатыспағандар саны. Бұл жолдар сабақты ұзақ мерзімді жоспармен және сынып журналымен байланыстырады.

Одан кейін үш маңызды жол бар. «Сабақтың тақырыбы» ұзақ мерзімді жоспардағы тақырыппен сәйкес келеді. «Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаттары» кодымен бірге бағдарламадан көшіріледі. «Сабақтың мақсаты» — оқу мақсатының осы сабақта қол жеткізілетін бөлігі, тексерілетін әрекет арқылы жазылады.

Сабақтың барысы: бағандар

Кестенің бағандары: сабақтың кезеңі / уақыт, педагогтің әрекеті, оқушының әрекеті, бағалау, ресурстар. Кезеңдер әдетте үшеу — басы, ортасы, соңы, — бірақ ортаңғы бөлімді бірнеше кезеңге бөлуге болады.

«Педагогтің әрекеті» бағанына мұғалімнің сұрақтары, нұсқаулары және тапсырмалары жазылады. «Оқушының әрекеті» бағанында оқушылардың не істейтіні нақты сипатталады. «Бағалау» бағанында қалыптастырушы бағалау тәсілдері мен дескрипторлар беріледі: мадақтау, бағдаршам, жұптық бағалау, дескрипторлар бойынша тексеру. «Ресурстар» бағанында слайдтар, жұмыс парақтары, оқулық беттері мен құралдар көрсетіледі.

Толтыру үлгісі

Мысал: математика, 5-сынып, «Бөлімдері бірдей бөлшектерді қосу». Сабақтың басында (5 мин) педагог пиццаны бөлу туралы проблемалық сұрақ қояды, оқушылар суретке қарап болжам айтады, бағалау — ауызша кері байланыс, ресурс — слайд. Ортасында (35 мин) педагог жолақ моделімен ережені көрсетіп, А/В/С деңгейлі тапсырмалар береді, оқушылар жұппен, кейін өз бетінше жұмыс істейді, бағалау — дескрипторлар бойынша. Соңында (5 мин) шығу билеті мен «бағдаршам» арқылы өзін-өзі бағалау.

Пәндер мен сыныптар бойынша толық толтырылған үлгілер сайттың ҚМЖ үлгілері бөлімінде берілген.

Жиі қойылатын сұрақтар бойынша түсініктеме

Мұғалімдер жиі «сабақтың мақсатын бірнеше жолмен жазу керек пе» деп сұрайды. Бұрын кең тараған «барлық оқушылар / көпшілігі / кейбірі» форматы міндетті емес: маңыздысы — мақсаттың нақты әрі тексерілетін болуы. Сондай-ақ «Рефлексия» мен «Саралау» бағандарын қосу керек пе деген сұрақ туындайды. Бұйрықтағы нысанда олар бөлек баған ретінде міндетті болмаса да, саралау мен рефлексия педагогтің әрекеті мен бағалау бағандарында көрінуі керек.

Тағы бір жиі сұрақ — жоспардың көлемі. Нысан бір-екі беттен тұратын нақты жоспарды көздейді. Әр әрекетті абзацпен сипаттаудың қажеті жоқ: қысқа, бірақ түсінікті тіркестер жеткілікті. Жоспардың мақсаты — есеп беру емес, сабақты ойластыру екенін есте ұстаңыз.

Тапсырмас бұрын тексеріңіз

Оқу мақсаты ұзақ мерзімді жоспармен сәйкес пе? Сабақтың мақсаты тексерілетін етістікпен жазылған ба? Кезеңдердің уақыты қосындысында сабақтың ұзақтығына тең бе? Әр тапсырмаға дескриптор бар ма? Оқушының әрекеті педагогтің әрекетін қайталамай ма? Ресурстар нақты көрсетілген бе? Осы алты сұраққа «иә» деп жауап берсеңіз, жоспар нысанға да, мағынасына да сай.

AI Ustaz жоспарды осы нысан бойынша жасайды: сіз пәнді, сыныпты және тақырыпты көрсетесіз, ал кесте толығымен толтырылады.